เมื่อสถานการณ์น้ำท่วมเริ่มคลี่คลาย หลายครอบครัวต่างเร่งทำความสะอาดบ้านและฟื้นฟูสิ่งของที่ได้รับความเสียหาย แต่รู้หรือไม่ว่า แม้น้ำจะลดลงแล้ว ความเสี่ยงด้านสุขภาพยังคงมีอยู่ ทั้งเชื้อโรคที่ปนเปื้อนมากับน้ำและโคลน สัตว์มีพิษ อุบัติเหตุจากระบบไฟฟ้า รวมถึงโรคต่าง ๆ ที่อาจเกิดขึ้นหลังน้ำท่วม ดังนั้น ก่อนกลับมาใช้ชีวิตตามปกติ ควรใส่ใจดูแลตนเองและคนในครอบครัวด้วย 6 แนวทางสำคัญ ดังนี้
- ตรวจสอบความปลอดภัยของตัวบ้านก่อนเข้าอยู่อาศัย
ก่อนกลับเข้าบ้าน ควรตรวจสอบสภาพอาคาร ผนัง พื้น และเพดานว่ามีรอยแตกร้าวหรือความเสียหายหรือไม่ ระวังสายไฟและเครื่องใช้ไฟฟ้าที่เปียกน้ำ ควรตัดกระแสไฟฟ้าและให้ช่างไฟตรวจสอบก่อน เปิดใช้งาน รวมถึงระวังสัตว์มีพิษที่อาจหลบซ่อนอยู่ตามซอกมุมและกองสิ่งของ
- ทำความสะอาดบ้านอย่างถูกวิธี
ขณะทำความสะอาดควรสวมรองเท้าบูท ถุงมือ และหน้ากากป้องกัน กำจัดโคลน ขยะ และสิ่งปฏิกูลออกจากบ้าน ล้างพื้นผิวด้วยน้ำและผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดที่เหมาะสม จากนั้นฆ่าเชื้อตามคำแนะนำบนฉลาก เปิดประตูหน้าต่างให้อากาศถ่ายเท และกำจัดสิ่งของที่ขึ้นราหรือไม่สามารถทำความสะอาดได้
- เลือกกินอาหารและดื่มน้ำสะอาด
หลังน้ำท่วมควรเลือกดื่มน้ำสะอาดหรือน้ำต้มสุก กินอาหารปรุงสุกใหม่ และล้างมือด้วยสบู่ก่อนกินอาหารและหลังเข้าห้องน้ำ หลีกเลี่ยงอาหารที่โดนน้ำท่วมขัง อาหารที่บรรจุภัณฑ์เสียหาย หรือไม่แน่ใจว่ายังปลอดภัย เพื่อป้องกันโรคท้องร่วงและโรคที่เกิดจากอาหารและน้ำปนเปื้อน
- ดูแลสุขภาพของคนในครอบครัว โดยเฉพาะกลุ่มเปราะบาง
เด็กเล็ก ผู้สูงอายุ ผู้พิการ และผู้ป่วยโรคเรื้อรัง เป็นกลุ่มที่ควรได้รับการดูแลเป็นพิเศษ ควรตรวจสอบยาและเวชภัณฑ์ประจำตัวที่อาจเปียกน้ำหรือปนเปื้อน หากยาชำรุดหรือไม่แน่ใจในคุณภาพ ควรปรึกษาเภสัชกรหรือบุคลากรทางการแพทย์ และไม่ควรหยุดยาประจำตัวเองโดยไม่ได้รับคำแนะนำจากแพทย์
- ฟื้นฟูสุขภาพใจ
ความเสียหายจากน้ำท่วมอาจทำให้เกิดความเครียด วิตกกังวล หรือความรู้สึกสูญเสีย ควรให้เวลากับตนเอง พักผ่อนให้เพียงพอ พูดคุยกับคนในครอบครัว และขอความช่วยเหลือเมื่อรู้สึกไม่ไหว เป็นสิ่งสำคัญ ไม่แพ้การฟื้นฟูบ้าน หากมีความเครียดรุนแรงหรือมีอาการต่อเนื่อง ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิต
- เก็บบ้านให้สะอาด กำจัดน้ำขัง ป้องกันยุงลาย
หลังน้ำลดควรสำรวจบริเวณบ้านและชุมชน เทน้ำขังในภาชนะต่าง ๆ ปิดฝาภาชนะเก็บน้ำให้มิดชิด เก็บขยะและเศษวัสดุที่อาจมีน้ำขัง รวมถึงจัดการเศษอาหารและสิ่งปฏิกูลอย่างถูกสุขลักษณะ เพื่อลด แหล่งเพาะพันธุ์ยุงและสัตว์พาหะนำโรค
การฟื้นฟูหลังน้ำท่วมไม่ใช่เพียงการทำให้บ้านกลับมาสะอาด แต่คือการดูแลความปลอดภัยและสุขภาพของทุกคนในครอบครัว ตั้งแต่การตรวจสอบบ้าน เลือกกินอาหารและน้ำสะอาด ป้องกันโรค ไปจนถึงการดูแลสุขภาพใจ หากทุกคนใส่ใจและปฏิบัติตนอย่างถูกวิธี ก็จะช่วยลดความเสี่ยงจากโรคและภัยสุขภาพ พร้อมกลับมาใช้ชีวิตประจำวันได้อย่างปลอดภัย
แหล่งข้อมูล : กรมอนามัย , กรมสุขภาพจิต และกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย