การได้รับใบอนุญาตประกอบกิจการแล้ว ไม่ได้หมายความว่าผู้ประกอบการจะสิ้นสุดการดูแลมาตรฐานเพียงเท่านั้น แต่ยังต้องรักษาคุณภาพการให้บริการ สภาพแวดล้อม และความปลอดภัยอย่างต่อเนื่อง POST AUDIT หรือการตรวจสอบสถานประกอบการเพื่อสุขภาพหลังได้รับใบอนุญาต เป็นกระบวนการกำกับดูแลของกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ (กรม สบส.) เพื่อให้สถานประกอบการประเภทกิจการการดูแลผู้สูงอายุหรือผู้มีภาวะพึ่งพิง มีการดำเนินกิจการอย่างถูกต้องตามกฎหมายมีมาตรฐานการให้บริการและคำนึงถึงความปลอดภัยของผู้รับบริการ

การตรวจประเมินครอบคลุม 3 มาตรฐานหลัก ได้แก่

1. มาตรฐานด้านสถานที่ (Physical Standards) ตรวจสอบสภาพแวดล้อมและสิ่งอำนวยความสะดวกให้เหมาะสมกับผู้สูงอายุ เช่น

• ทางเข้า–ออกและทางสัญจร: มีทางลาดและประตูที่เหมาะสมกับการใช้รถเข็น ไม่มีธรณีประตูหรือพื้นต่างระดับที่เสี่ยงต่อการสะดุด
• พื้นที่พักอาศัย: จัดระยะห่างระหว่างเตียงอย่างเหมาะสม มีฉากกั้นเพื่อความเป็นส่วนตัว และแยกพื้นที่ทำกิจกรรมกับพื้นที่พักผ่อน
• สภาพแวดล้อม: มีอากาศถ่ายเทสะดวกและแสงสว่างเพียงพอ
• ห้องน้ำ: มีราวจับที่มั่นคงและพื้นกันลื่น เพื่อป้องกันอุบัติเหตุ
• การจัดการสิ่งแวดล้อม: มีระบบจัดการขยะติดเชื้อ ขยะทั่วไป และระบบบำบัดน้ำเสียอย่างเหมาะสม

2. มาตรฐานด้านความปลอดภัย (Safety Standards) ตรวจสอบระบบและอุปกรณ์ที่ช่วยป้องกันอุบัติเหตุและรองรับเหตุฉุกเฉิน ได้แก่

• ระบบป้องกันอัคคีภัย: มีเครื่องตรวจจับควัน (Smoke Detector) ถังดับเพลิงที่ติดตั้งในจุดที่มองเห็นและเข้าถึงได้ง่าย และป้ายทางหนีไฟที่มีไฟสำรอง
• ระบบแจ้งเหตุฉุกเฉิน: มีอุปกรณ์ Emergency Call บริเวณหัวเตียงและในห้องน้ำทุกห้อง
• อุปกรณ์ช่วยเหลือเบื้องต้น: มีตู้ยาและเวชภัณฑ์สำหรับกรณีฉุกเฉิน
• แผนรับมือเหตุฉุกเฉิน: มีแผนรองรับเหตุฉุกเฉินและ MOU กับโรงพยาบาลเครือข่ายเพื่อส่งต่อผู้รับบริการตลอด 24 ชั่วโมง
• ระบบเฝ้าระวัง: มีกล้อง CCTV ในพื้นที่ส่วนรวม และมีมาตรการป้องกันผู้สูงอายุพลัดหลง

3. มาตรฐานด้านการให้บริการ (Service Standards) ตรวจสอบคุณภาพการดูแลและการให้บริการแก่ผู้สูงอายุหรือผู้มีภาวะพึ่งพิง โดยคำนึงถึงความเหมาะสมและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ ได้แก่

• ผู้ให้บริการ: ผู้ดำเนินกิจการและผู้ดูแลผู้สูงอายุ (Caregiver) ผ่านการอบรมและมีใบอนุญาตหรือหนังสือรับรองตามที่กฎหมายกำหนด
• จำนวนผู้ดูแล: จัดให้มีผู้ดูแล 1 คนต่อผู้รับบริการไม่เกิน 5 คน ตามรายละเอียดในเอกสารมาตรฐาน
• การประเมินผู้รับบริการ: มีการประเมินและคัดกรองผู้สูงอายุตามกลุ่ม ได้แก่ กลุ่มติดสังคม ติดบ้าน และติดเตียง
• แผนการดูแลรายบุคคล: มีข้อมูลประวัติสุขภาพ แผนการดูแล และบันทึกการให้ยาอย่างเป็นระบบ
• อาหารและโภชนาการ: จัดอาหารที่สะอาด ถูกสุขลักษณะ และเหมาะสมกับโรคประจำตัวของผู้รับบริการ
• กิจกรรมส่งเสริมสุขภาพ: จัดกิจกรรมที่ช่วยส่งเสริมสุขภาพกายและสุขภาพจิต
• การดูแลอย่างมีศักดิ์ศรี: ตรวจสอบการปฏิบัติต่อผู้สูงอายุ โดยไม่ละเมิดหรือลดทอนศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์

เจ้าหน้าที่ตรวจสอบอะไรบ้าง?

การทำ Post Audit ไม่ได้พิจารณาเพียงเอกสาร แต่ครอบคลุมการตรวจสอบ 3 ส่วนสำคัญ คือ

1. ตรวจสถานที่จริง เพื่อดูสภาพแวดล้อม สิ่งอำนวยความสะดวก และระบบความปลอดภัย
2. ตรวจสอบเอกสาร เพื่อพิจารณาคุณสมบัติผู้ให้บริการ แผนการดูแล และเอกสารที่เกี่ยวข้อง
3. สังเกตการให้บริการจริง เพื่อประเมินการดูแลและสภาพความเป็นอยู่ของผู้รับบริการ

ทั้งนี้ การทำ Post Audit เป็นการติดตามเพื่อประกอบการพิจารณาต่ออายุใบอนุญาต ซึ่งมีรอบการดำเนินการทุก ๆ 5 ปี