ทุกวันนี้ โฆษณาสุขภาพอยู่ใกล้ตัวเรามากกว่าที่คิด เปิดโทรศัพท์มาก็เจอ อาหารเสริมรักษาได้สารพัดโรค เลื่อนโซเชียลก็เห็นคลินิกความงามโชว์ภาพ Before–After ที่ดูเปลี่ยนชีวิต บางโฆษณาใช้คำว่า “หายขาด” “เห็นผลแน่นอน” หรือ “ปลอดภัย 100%” ฟังแล้วน่าสนใจ แต่คำถามคือ… เชื่อได้จริงแค่ไหน
โฆษณาสุขภาพ ทำไมต้องระวัง
โฆษณาสุขภาพไม่เหมือนโฆษณาทั่วไป เพราะเกี่ยวข้องกับชีวิตและร่างกายโดยตรง หากตัดสินใจผิด อาจเสียทั้งเงินและสุขภาพ หลายโฆษณาจึงสื่อสารเกินจริงหรือทำให้เข้าใจผิด เช่น
- อ้างว่าสามารถรักษาได้ทุกโรค หรือหายขาดแน่นอน
- ใช้ภาพก่อน-หลัง (Before–After) ที่ไม่ตรงกับความจริง
- ใช้คำพูดหวือหวา เช่น “ปลอดภัย 100%” “เห็นผลตั้งแต่ครั้งแรก”
- ทำให้ประชาชนเกิดความกลัว เช่น ถ้าไม่ใช้จะป่วยหนัก
- แอบอ้างชื่อแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญโดยไม่ได้รับอนุญาต
- เปรียบเทียบหรือด้อยค่าสถานพยาบาลอื่น
โฆษณาเหล่านี้อาจดูน่าเชื่อ แต่แท้จริงแล้ว เข้าข่ายผิดกฎหมายและเสี่ยงอันตรายต่อผู้บริโภค
จุดสำคัญที่ต้อง “หยุดคิด” ให้ทัน
ถ้าสินค้าหรือบริการนั้นดีจริง จำเป็นต้องอวดอ้างเกินจริงหรือไม่?
ในความเป็นจริง การรักษาแต่ละแบบมีทั้งประโยชน์และข้อจำกัด และผลลัพธ์อาจแตกต่างกันในแต่ละคน
โฆษณาที่ดีควรให้ข้อมูลตามความจริง มีข้อจำกัด มีคำเตือน และไม่ชวนให้เชื่อแบบไร้เหตุผล
รู้ทันโฆษณาสุขภาพ ก่อนเชื่อ ก่อนใช้
ก่อนตัดสินใจใช้บริการหรือซื้อผลิตภัณฑ์สุขภาพ ลองเช็กตัวเองตามนี้
- 1. อย่าเชื่อเพียงคำโฆษณาว่า “หายขาด” “รับประกันผล” หรือ “เห็นผลแน่นอน” ควรตั้งข้อสงสัยไว้ก่อน
- ตรวจสอบให้ชัวร์สถานพยาบาลหรือคลินิกต้องมีใบอนุญาตถูกต้อง ผลิตภัณฑ์ต้องมีเลข อย. หรือการรับรองตามกฎหมาย
- อย่าตัดสินใจเพราะความกลัวหรือความรีบ โฆษณาที่เร่งหรือทำให้กลัว มักทำให้ตัดสินใจพลาด
- ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญหรือบุคลากรสาธารณสุข โดยเฉพาะเรื่องยา การรักษา หรือการทำหัตถการ
- ดูข้อมูลหลายด้าน อย่าเชื่อแค่รีวิวหรือภาพโฆษณา ควรเช็กข้อมูลจากหน่วยงานราชการ และแหล่งให้ความรู้ด้านสุขภาพ ไม่ใช่เฉพาะจากผู้ขาย
รู้ทัน = ปลอดภัย
โฆษณาที่เกินจริงและทำให้เกิดการเข้าใจผิด คือความเสี่ยงที่ประชาชนต้องรู้ทัน การตั้งคำถาม การตรวจสอบข้อมูล และการตัดสินใจอย่างรอบคอบก่อนใช้บริการหรือซื้อผลิตภัณฑ์สุขภาพ คือเกราะป้องกันสุขภาพที่ดีที่สุด